آخرین مطالب

روایت یک بازخوانی از تاریخ اختلافات تشیع و تسنن دینی و مذهبی

روایت یک بازخوانی از تاریخ اختلافات تشیع و تسنن

  بزرگنمایی:

به گزارش خبرنگار تبسم مهر، متن زیر یادداشتی است از محمد مظهری که به مناسبت هفته وحدت از نظر می گذرد؛

پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 57 توانست مذهب تشیع را به عنوان یک رویکرد امیدبخش به اسلام سیاسی در جهان مطرح کند. البته رهبران انقلاب اسلامی خود به نوعی متأثر از تجربه و آثار و اندیشه های اسلام سیاسی سنی و مخصوصا اخوان المسلمین بودند. پس از چند دهه افول اسلام سیاسی در کشورهای عربی-اسلامی و شکست  این جریان در ارائه یک الگوی موفق یا حداقل امید بخش برای اداره جامعه، ایران شیعه اولین نظام دینی بود که تلاش کرد اسلام سیاسی را در عرصه عمل پیاده کند.

هر وقت اصطلاح «اسلام سیاسی» به گوش‌مان می‌خورد سوال‌های متعددی ذهن را درگیر خود می‌کند؛ تعریف اسلام سیاسی چیست؟ سیاست چه حجم و مساحتی از اسلام را به خود اختصاص می‌دهد؟ آیا اسلام اساسا یک دین سیاسی است یا مثل مسیحیت فقط مجموعه‌ای از آموزه‌های عبادی و فقهی که می‌گوید کار خدا را به خدا بسپار و کار قیصر را به قیصر؟ در تاریخ امت اسلامی چه رویکردها و جریان‌هایی در نسبت با اسلام سیاسی به وجود آمده است؟ تفاوت تشیع و تسنن در نسبت دین و سیاست در چیست؟

این در حالی است که بخشی از روشنفکران دینی معاصر نگاه مثبتی به اسلام سیاسی ندارند و چه بسا تلاش کرده اند اسلام را اساسا یک دین غیر سیاسی معرفی کنند با این ادعا که سیاست چهره حقیقی و پاک این دین را مخدوش و آلوده می کند. این دسته با سلفی‌ها و وهابی‌هایی که می گویند «الحکم لمن غلب» و اسلام سیاسی را همان اسلام سیاست زده می پندارند، هم نظرند. 

برای روشن شدن نسبت اسلام و سیاست باید یک بازخوانی تاریخی داشته باشیم. حوادث متعددی را می‌توان مورد بررسی قرار داد از نحوه آغاز اسلام و انتشار آن تا کشته شدن نوه رسول‌الله (ص) در کربلا. شعارهایی که پیامبر اسلام در برابر نظام حاکم در جزیره العرب مطرح کرد خود حاوی پیام‌های قابل تأملی است. لا اله الا الله و محمد رسول الله ... شعارهایی که اگر چه در نگاه اول دینی به نظر می‌رسند ولی در دل خود عمیقاً سیاسی هستند.

اگر از زاویه اسلام سیاسی به تاریخ بنگریم می بینیم که چطور «شعار توحید» قبایل عربی تکه تکه شده را  که هر یک خدایی داشتند، را متحد کرد و همه را زیر لوای یک پیامبر آورد. ایمان به حقانیت حضرت محمد(ص) که از اصول دین است در خود یک پیام سیاسی مستتر دارد و آن اطاعت و بیعت و پذیرش رهبری سیاسی پیامبر است. برای همین می‌بینیم که در قرآن به کسانی که رهبری و مدیریت پیامبر را زیر سوال می‌برند حساسیت نشان داده شده زیرا اتحاد و انسجام امت برای اسلام مهم و حیاتی بوده است.

این اسلام سیاسی در حافظه و اندیشه مسلمانان زنده بود تا اینکه به دوره معاویه می‌رسیم. معاویه و سلطنتش یکی از پیچ‌های مهم تاریخی برای شیعه و سنت است و جا دارد از هر دو طرف واکاوی عمیقی شود.

طبق منابع اهل سنت، معاویه پس از به قدرت رسیدن و به حاشیه راندن حسن بن علی(ع) دستور داد روی منابر علی بن ابی‌طالب (ع) لعن شود و روایان حدیثی استخدام کرد تا تاریخ تحریف شود. این حوادث از لابلای کتابهای حدیثی خود اهل سنت مخصوصاً صحیح مسلم و بخاری قابل استخراج است.

از همین جا بود که نظام سیاسی حاکم، تحریف احادیث و تاریخ را به صورت جدی شروع کرد تا حافظه مسلمانان را پاک کرده و آنچه خود می‌خواست درون این ظرف بریزد. ادامه این جریان منحرف به کربلا و قتل عام خاندان پیامبر منجر شد که نشانه مهمی از شکاف ایجاد شده در آگاهی و حافظه امت اسلامی است.

همین حوادث نشان می‌دهند که دستگاه حاکم چطور تاریخ را به نفع خود نوشته و تصویری از تاریخ داده که گویا این شیعه و سنی بوده‌اند که همیشه در برابر هم قرار داشته اند. این تاریخ تحریف شده، شیعه را یک جریان انحرافی معرفی می کند که اهل غلو است و اهل سنت را به دوری از سیاست دعوت می کند تا در مساجد مشغول عبادت و نماز خودشان باشند و علیه حاکم خروج نکنند.

دقت در لابلای تاریخ و حوادث آن ما را به این نتیجه می‌رساند که جریان سومی بوده که هم شیعه را سرکوب کرده و هم اهل سنت را ساکت نگه داشته و همیشه تلاش داشته رابطه بین تشیع و تسنن شکراب باشد تا خود حکومت کند. امتداد این جریان را امروز در پیروان رویکرد ابن تیمیه و وهابیت می بینیم و جالب اینکه همین‌ها حساسیت مفرطی روی معاویه دارند و هیچ انتقادی را بر نمی تابند. این جریان، تاریخ اسلام را به دعوای شیعه و سنی تقلیل می دهد در حالی که جنگ اصلی بین جبهه شیعه و سنی در یک طرف و دستگاه حاکم نماینده این تفکر سرکوب گر در طرف دیگر بوده است. فراموش نکنیم علما و ائمه اهل‌سنت اکثراً خود از محبین اهل بیت(ع) و شاگردان امام صادق(ع) بوده‌اند و حتی در این راه مورد سرکوب نظام حاکم قرار گرفته‌اند. امام شافعی می گوید اگر حب آل محمد(ص) رافضی بودن است پس شاهد باشید که من رافضی (شیعه) هستم.

باید تاریخ اسلام را یکبار غبارروبی کنیم تا واقعیت های جدیدی رو بیاید و ببینیم چطور مسلمانان شیعه و سنی تحت سرکوب و تفرقه افکنی جریان‌ها و نظام‌های حاکم زمان خود قرار گرفتند، نظام‌های حاکمی که بر مبنای پول و قدرت طلبی حکومت می‌کردند و امروز بقایای سیاسی و ایدئولوژیک‌شان را در پادشاهی‌های عربی حاشیه خلیج فارس می بینیم، نظام‌هایی که از هر نوع کودتا، دیکتاتوری و تندروی اسلامی و تفرقه افکنی میان امت، حمایت می‌کنند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

وجود سه هزار و 405 نسخه خطی فارسی در آلمان

اعلام نام مهمان ویژه نمایشگاه کتاب و پایان پاییزه کتاب

بارش باران بر تن تفتیده کویر/سیل و خشکسالی با هم می آیند

تبلیغات تا 8 روز قبل از انتخابات به هر شکلی ممنوع است

توقف ناوگان گرگان درایستگاه وعده ها/نقل مشکلات دردی دوا نمی کند

800 هزار بافنده فرش در کشور تا پایان سال جاری بیمه می شوند

مبازه با فساد توسط قوه قضائیه مستمر خواهد بود

تکذیب توقف پروازها در فرودگاه بیروت/ بازداشت شماری از معترضان

نظامیان آمریکایی در صحرای الانبار جولان می دهند

روسیه وارد رقابت تسلیحاتی با ناتو نخواهد شد

جمهوری‌خواهان مخالف ترامپ هم به عزل او رأی نخواهند داد

اجلاس ناتو زیر سایه اختلافات راهبردی اعضا/ مرگ مغزی ناتو رخ داده؟

ظریف: استعفا نداده‌ام/ آمریکایی‌ها مرتب پیام می‌دهند

نامه محرمانه وزیرکشوربه روحانی/تصمیم مالیات سلبریتی‌هابا مجلس است

نماینده ولی فقیه در لرستان و امام جمعه خرم‌آباد منصوب شد

اشتباه سخنگوی وزارت خارجه/ بررسی مواضع ضدایرانی موگرینی

روحانی مخالف اجرای طرح بنزینی نبود/ سخنان مطهری را تکذیب می‌کنم

انتشار اسناد پرداخت پول ترابوزان به استقلال/ حسینی در تهران!

موقعیت‌مان درجدول زیاد مهم نیست/ بهانه‌ای نداریم و باید ببریم

آماری که استقلال را نگران می‌کند/ فقط یک برد برای آبیها در 7 بازی

یک چهارم استقلال هزینه کردیم/ تنشی بین رحمتی و استقلال نخواهد بود

ویلموتس‌ها می‌آیند و می‌روند/ فدراسیون آماده برای استقبال بعدی!

«آینده روشن» جشنواره فیلم های نان از نگاه سینماگران چین و جهان

محصولات ایرانی «زی‌موی» و «زی‌فام» رونمایی شدند

قیمت سکه طرح جدید امروز 13 آذر 98 به 4.5 میلیون تومان رسید

قیمت دلار امروز 13آذر 98 به 12700 تومان رسید

جزئیات گازسوز کردن 1.4 میلیون دستگاه خودروی عمومی

ازسرگیری ثبت‌نام طرح ملی مسکن از شنبه/ امروز سامانه باز نمی‌شود

احتمال واگذاری 9 فرودگاه‌ وزارت نفت به شرکت فرودگاه‌ها

فرصت‌های از دست رفته دولت/خطرکسری بودجه درفقدان درآمدهای پایدار

سنگ‌اندازی بانک‌ها در تامین مالی خرد/ خبری از «مشاغل سبز» نیست

مافیای سیگار مانع افزایش مالیات دخانیات شد؟

شایع ترین ناهنجاری کروموزومی/علل بروز کم توانی ذهنی

10 درصد جمعیت ایران سالمند است/ گیلان سالمندترین استان کشور

هزینه های واقعی سلامت در بودجه دیده شود/توصیه به دولت و مجلس

پشت پرده باز شدن مسیر عرضه قلیان/واکنش وزارت بهداشت به یک تصمیم

مسافر بعدی ساختمان صلح کیست؟

ساختمانی که سالانه 6 تن اکسیژن تولید می کند!

پلیس آمریکا به ابزار جدیدی برای دستگیری مجرمان مجهز می شود

سلول های عصبی مصنوعی آلزایمر را درمان می کنند

برترین بارگذاری های پلی استور گوگل اعلام شد

ربات تفکیک زباله هم از راه رسید

قالیباف 16 آذر به دانشگاه علامه طباطبایی می رود

دستورالعمل جدید خوابگاهی درباره اجاره بها ابلاغ شد

90 درصد مراکز علمی کاربردی دولتی واگذار شدند/ اعلام آخرین فرصت

ریال به ریال دانشگاه را شفاف می کنیم/با هیچ جریانی تعارف نداریم

5 دانشگاه صنعتی کشور پرچمدار دیپلماسی علمی می شوند

کنفرانس بین‌المللی زنان، آموزش وپرورش وافزایش آگاهی برگزار می‌شود

نخستین نشست گفت‌وگوی «هر انسان، یک مسجد است»

شش ویژگی اصلی شیعیان از منظر امام حسن عسکری (ع)