آخرین مطالب

روایت یک بازخوانی از تاریخ اختلافات تشیع و تسنن دینی و مذهبی

روایت یک بازخوانی از تاریخ اختلافات تشیع و تسنن

  بزرگنمایی:

به گزارش خبرنگار تبسم مهر، متن زیر یادداشتی است از محمد مظهری که به مناسبت هفته وحدت از نظر می گذرد؛

پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 57 توانست مذهب تشیع را به عنوان یک رویکرد امیدبخش به اسلام سیاسی در جهان مطرح کند. البته رهبران انقلاب اسلامی خود به نوعی متأثر از تجربه و آثار و اندیشه های اسلام سیاسی سنی و مخصوصا اخوان المسلمین بودند. پس از چند دهه افول اسلام سیاسی در کشورهای عربی-اسلامی و شکست  این جریان در ارائه یک الگوی موفق یا حداقل امید بخش برای اداره جامعه، ایران شیعه اولین نظام دینی بود که تلاش کرد اسلام سیاسی را در عرصه عمل پیاده کند.

هر وقت اصطلاح «اسلام سیاسی» به گوش‌مان می‌خورد سوال‌های متعددی ذهن را درگیر خود می‌کند؛ تعریف اسلام سیاسی چیست؟ سیاست چه حجم و مساحتی از اسلام را به خود اختصاص می‌دهد؟ آیا اسلام اساسا یک دین سیاسی است یا مثل مسیحیت فقط مجموعه‌ای از آموزه‌های عبادی و فقهی که می‌گوید کار خدا را به خدا بسپار و کار قیصر را به قیصر؟ در تاریخ امت اسلامی چه رویکردها و جریان‌هایی در نسبت با اسلام سیاسی به وجود آمده است؟ تفاوت تشیع و تسنن در نسبت دین و سیاست در چیست؟

این در حالی است که بخشی از روشنفکران دینی معاصر نگاه مثبتی به اسلام سیاسی ندارند و چه بسا تلاش کرده اند اسلام را اساسا یک دین غیر سیاسی معرفی کنند با این ادعا که سیاست چهره حقیقی و پاک این دین را مخدوش و آلوده می کند. این دسته با سلفی‌ها و وهابی‌هایی که می گویند «الحکم لمن غلب» و اسلام سیاسی را همان اسلام سیاست زده می پندارند، هم نظرند. 

برای روشن شدن نسبت اسلام و سیاست باید یک بازخوانی تاریخی داشته باشیم. حوادث متعددی را می‌توان مورد بررسی قرار داد از نحوه آغاز اسلام و انتشار آن تا کشته شدن نوه رسول‌الله (ص) در کربلا. شعارهایی که پیامبر اسلام در برابر نظام حاکم در جزیره العرب مطرح کرد خود حاوی پیام‌های قابل تأملی است. لا اله الا الله و محمد رسول الله ... شعارهایی که اگر چه در نگاه اول دینی به نظر می‌رسند ولی در دل خود عمیقاً سیاسی هستند.

اگر از زاویه اسلام سیاسی به تاریخ بنگریم می بینیم که چطور «شعار توحید» قبایل عربی تکه تکه شده را  که هر یک خدایی داشتند، را متحد کرد و همه را زیر لوای یک پیامبر آورد. ایمان به حقانیت حضرت محمد(ص) که از اصول دین است در خود یک پیام سیاسی مستتر دارد و آن اطاعت و بیعت و پذیرش رهبری سیاسی پیامبر است. برای همین می‌بینیم که در قرآن به کسانی که رهبری و مدیریت پیامبر را زیر سوال می‌برند حساسیت نشان داده شده زیرا اتحاد و انسجام امت برای اسلام مهم و حیاتی بوده است.

این اسلام سیاسی در حافظه و اندیشه مسلمانان زنده بود تا اینکه به دوره معاویه می‌رسیم. معاویه و سلطنتش یکی از پیچ‌های مهم تاریخی برای شیعه و سنت است و جا دارد از هر دو طرف واکاوی عمیقی شود.

طبق منابع اهل سنت، معاویه پس از به قدرت رسیدن و به حاشیه راندن حسن بن علی(ع) دستور داد روی منابر علی بن ابی‌طالب (ع) لعن شود و روایان حدیثی استخدام کرد تا تاریخ تحریف شود. این حوادث از لابلای کتابهای حدیثی خود اهل سنت مخصوصاً صحیح مسلم و بخاری قابل استخراج است.

از همین جا بود که نظام سیاسی حاکم، تحریف احادیث و تاریخ را به صورت جدی شروع کرد تا حافظه مسلمانان را پاک کرده و آنچه خود می‌خواست درون این ظرف بریزد. ادامه این جریان منحرف به کربلا و قتل عام خاندان پیامبر منجر شد که نشانه مهمی از شکاف ایجاد شده در آگاهی و حافظه امت اسلامی است.

همین حوادث نشان می‌دهند که دستگاه حاکم چطور تاریخ را به نفع خود نوشته و تصویری از تاریخ داده که گویا این شیعه و سنی بوده‌اند که همیشه در برابر هم قرار داشته اند. این تاریخ تحریف شده، شیعه را یک جریان انحرافی معرفی می کند که اهل غلو است و اهل سنت را به دوری از سیاست دعوت می کند تا در مساجد مشغول عبادت و نماز خودشان باشند و علیه حاکم خروج نکنند.

دقت در لابلای تاریخ و حوادث آن ما را به این نتیجه می‌رساند که جریان سومی بوده که هم شیعه را سرکوب کرده و هم اهل سنت را ساکت نگه داشته و همیشه تلاش داشته رابطه بین تشیع و تسنن شکراب باشد تا خود حکومت کند. امتداد این جریان را امروز در پیروان رویکرد ابن تیمیه و وهابیت می بینیم و جالب اینکه همین‌ها حساسیت مفرطی روی معاویه دارند و هیچ انتقادی را بر نمی تابند. این جریان، تاریخ اسلام را به دعوای شیعه و سنی تقلیل می دهد در حالی که جنگ اصلی بین جبهه شیعه و سنی در یک طرف و دستگاه حاکم نماینده این تفکر سرکوب گر در طرف دیگر بوده است. فراموش نکنیم علما و ائمه اهل‌سنت اکثراً خود از محبین اهل بیت(ع) و شاگردان امام صادق(ع) بوده‌اند و حتی در این راه مورد سرکوب نظام حاکم قرار گرفته‌اند. امام شافعی می گوید اگر حب آل محمد(ص) رافضی بودن است پس شاهد باشید که من رافضی (شیعه) هستم.

باید تاریخ اسلام را یکبار غبارروبی کنیم تا واقعیت های جدیدی رو بیاید و ببینیم چطور مسلمانان شیعه و سنی تحت سرکوب و تفرقه افکنی جریان‌ها و نظام‌های حاکم زمان خود قرار گرفتند، نظام‌های حاکمی که بر مبنای پول و قدرت طلبی حکومت می‌کردند و امروز بقایای سیاسی و ایدئولوژیک‌شان را در پادشاهی‌های عربی حاشیه خلیج فارس می بینیم، نظام‌هایی که از هر نوع کودتا، دیکتاتوری و تندروی اسلامی و تفرقه افکنی میان امت، حمایت می‌کنند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

نظارت را از حوزه اقتصادی آغاز می‌کنیم

مراسم امضای قرارداد نوسازی ناوگان اتوبوسرانی شهرداری تهران

راه‌اندازی انجمن خوشنویسی در سرزمین مادری «میرزا طاهر»

جریمه ماسک نزدن در دنیا

خاطره تلخ آخرین شب بهار سال 69 در گیلان

اکثر آمریکایی‌ها ترامپ را عامل تفرقه در کشورشان می‌دانند

اعضای 9 کمیسیون‌ تخصصی مجلس مشخص شدند

بررسی جزئیات واگذاری استقلال و پرسپولیس

فروش عرصه مسکن مهر پردیس با نرخ سال 98 تا پایان تیرماه تمدید شد

خانه‌های خالی سنددار یا قولنامه‌ای با هر متراژ مشمول مالیات هستند

بازگشت بحران کرونا به کشور

مبالغ کلاهبرداری های ارزش افزوده به جیب مردم بازنگشت

لباس محافظتی راحت برای کادر درمان تولید شد

امتحانات «کارشناسی» دانشگاه تهران مجازی شود

برنامه آموزشی دانشگاه‌های تهرانی برای «تابستان» اعلام شد

تجربه مشروطه در مواجهه ایرانیان با مدرنیته، امری ناتمام است

آسمان همه‌جا یک رنگ است

مستاجر را چه به کتاب و کتابخانه؟

بی‌سابقه‌ترین حجم کشف مواد مخدر در دنیا توسط ایران

115 فوتی کرونا در شبانه روز گذشته

آغاز سال تحصیلی از 15 شهریور است

قطعنامه شورای حکام آژانس، برای ما غیرقابل قبول است

قطعنامه شورای حکام را رد می‌کنیم

قالیباف با خانواده شهید مدافع حرم «جواد الله‌کرم» دیدار کرد

کدام کشورها علیه ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی رای دادند؟

اوج‌گیری کرونا در آذربایجان غربی

شناسایی 2615 مبتلای جدید به کرونا

آمریکا بر سیاست‌های آل‌خلیفه علیه مخالفان سرپوش می‌گذارد

باز شدن مرزها از اول تیر

گروسی:فشار بر ایران را ادامه می‌دهیم

قطعنامه شورای حکام الزام‌آور نیست

گردش مالی غیرشفاف کنسرت‌های آنلاین

آیا پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل می‌رود؟

دومین جایزه بین المللی برای بهترین طراحی گریم فیلم سینمایی حیات در جشنواره فیلم کو انلاین سلیمانیه عراق

ورکشاپ یکروزه سایکودرام (تئاتر درمانی) پنجشنبه یک خرداد برگزار شد.

ورکشاپ یکروزه سایکودرام (تئاتر درمانی) پنجشنبه یک خرداد برگزار میشود.

جنگ خاموش - 16| نقشه خوانی تلاش آمریکا برای حذف ایران از تجارت جهانی گاز/دیپلماسی ما کجای کار است؟

حاشیه‌نگاری‌های مجلس دهم (2) | سیلی و سلفی حقارت/ دفاع شخصی در خانه ملت!

باید سنگینی بار دولت را از دوش مردم برداریم

تاکید روحانی بر ضرورت کنترل قیمت‌ها و جلوگیری از افزایش نرخ ارز

لاریجانی از عملکرد 4 ساله مجلس دهم گزارش می دهد

نماینده مجلس: دولت حق تصاحب سهام مردم را ندارد

افزایش کم سابقه حجم آب دریاچه «چورت»

آغاز پروازهای فوق العاده جنوب و شرق اروپا و قطر به ایران از فردا

مرگ های کرونایی بعد از 55 روز به کمتر از 50 مورد رسید

آثار برگزیده جشنواره مجازی آئین‌های سنتی نوروز اعلام شد

ناگفته‌های «زیرخاکی»؛ از ممیزی تا غرور ملی

از حیات شگفت انگیز تا تئوریسین خشونت

زمزمه‌های تغییر زمان مجدد آزمون‌های سراسری

پایش ماهانه مساحت آب سدهای مهم کشور با فناوری سنجش از دور