آخرین مطالب

نواختن زنگ خطر اجتماعی کشور به دست بحران رشد سالمندی اجتماعی

نواختن زنگ خطر اجتماعی کشور به دست بحران رشد سالمندی

  بزرگنمایی:

شاید امروز صحبت کردن از معضل پیری جمعیت چندان ملموس نباشد. اما مسئله اجتماعی سالمندی، یکی از بحران‌های آینده کشور محسوب می‌شود.

این مسئله در حال حاضر علت‌های متعددی دارد. در صورت ادامه روند این علل، سالمندی جمعیت در افق 30 ساله کشور تبعات امنیتی، اجتماعی و اقتصادی جبران ناپذیری به دنبال دارد.

علل افزایش سالمندی چیست؟

کاهش تعداد ازدواج‌ها در سال به طور میانگین، مسئله‌ای ریشه‌ای در بررسی رشد جمعیت سالمند کشور است. یکی از دلایل کاهش تعداد تولدها نیز همین موضوع است که از درصد جمعیت جوان آینده می‌کاهد. دلیل دیگر افزایش شیب مثبت جمعیت سالمندان، کاهش نرخ باروری است.

نرخ باروری فعلی 1.7 فرزند به ازای هر مادر گزارش شده است و در صورت ادامه همین روند، این نرخ تا سال 1430 نیز رشدی نمی‌کند. در نتیجه جمعیت جوان امروز، بدون جایگزینی جامعه آماری خودش در نسل آینده، به جمعیت سالمند تبدیل می‌شود.

کاهش نرخ باروری را می‌توان ذیل افزایش سن ازدواج نیز بررسی کرد. طبق داده‌های مرکز آمار کشور، حدوداً 11 میلیون جوان ایرانی سن مناسب ازدواج (18-35 سالگی) را گذرانده‌اند.

این در حالیست که بیشترین درصد باروری بانوان 25 تا 30 سالگی است. همچنین احتمال ناباروری در زوجین ایرانی، با افزایش سن مادر و پدر فزونی یافته یا احتمال تک‌فرزندی برای آنان افزایش می‌یابد.

البته باید به فرهنگ ازدواج سخت یا تجملاتی، به عنوان عاملی اشاره کرد که در افزایش سن ازدواج مؤثر است.

فرهنگ غلط فرزندآوری کم نیز به معضل پیری جمعیت دامن می‌زند. اوج ورود و انتشار این جریان فرهنگی در کشور دهه هفتاد بود و هنوز هم اثرات آن به قوت خود باقی است.

عوامل متعددی زنان و خانواده را به سمت داشتن تعداد فرزند کم، سوق می‌دهند. کم‌رنگ کردن ارزش نقش مادری، یکی از مهم‌ترین علل است.

بزرگ جلوه دادن مشکلات اقتصادی در بی‌تمایلی به تعدد فرزندان نیز از مضرات این فرهنگ است.

حال باید به این سوال پاسخ داد؛ افزایش بیش از حد جمعیت سالمند کشور که اکنون 9 درصد است، چه اثرات سویی دارد؟

اولاً این بحث مطرح است که جوانان و جمعیت فعال کشوری که قصد پیشرفت دارد، به عنوان یک نیرو محرکه ارکان رشد جامعه را پیش می‌برند. به طور متقابل مردمانی پیر و فرسوده، توانایی اجرایی کردن اهداف رو به جلوی کشور را ندارند.

لذا به تدریج چرخ صنعت و اقتصاد از کار می‌افتد، رشد و ارتقای علمی کشور متوقف می‌شود، نیروهای نظامی و امنیتی که با نیرو کار جوان سر پا می‌مانند، ضعیف می‌شوند. در نتیجه امنیت اقتصادی، روانی و نظامی کشور در خطر می‌افتد.

مسئله بعدی، مشکلات اقتصادی ناشی از جمعیت زیاد سالمندان است. همواره باید نسبت جمعیت سالمند و بازنشسته، که مستمری‌بگیران هستند، کمتر از جمعیت مستمری‌دهنده به این سازمان باشد.

هم‌اکنون این نسبت 1 به 13 است، اما در سال 1430 به نسبت 1 به 2 مبدل می‌شود. جالب توجه است که سازمان تأمین اجتماعی اکنون نیز مشکلات مالی بسیاری در تأمین حقوق بازنشستگان دارد؛ در نتیجه وضع حقوق بازنشستگان در 30 سال آینده روز به روز بدتر خواهد شد.

از سوی دیگر در وضعیت کنونی فقط به ابعاد درمانی و مراقبتی سالمندان توجه می‌شود و حمایت‌های روانی و اجتماعی آنان مغفول مانده است.

چراکه یکی از معضلات سالمندان در چندین سال آینده، سندروم آشیانه‌های خالی است. این سندروم نوعی افسردگی است که برای والدینی که فرزندان آن‌ها را به دلایل مختلف ازجمله تحصیل، ازدواج و غیره ترک کرده‌اند، رخ می‌دهد.

تسهیل شرایط ازدواج، راهکار کنترل سالمندی

طبق پیش‌بینی‌ها تک‌فرزندی یا حداکثر دو فرزندی خانواده‌ها، ضمن در نظر گرفتن احتمال مرگ این فرزندان نیز تهدیدی روانی و اجتماعی برای میان‌سالان و سالمندان محسوب می‌شود.

با توجه به توضیحات فوق، نیاز به تفکر، برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری درباره پدیده سالمندی کاملاً احساس می‌شود.

تغییر فرهنگ اشتباه ازدواج و فرزندآوری، طرح سیاست‌های تشویقی برای والدین جهت ترغیب به داشتن فرزندان بیشتر، تسهیل شرایط مالی و رفاهی ازدواج که وظیفه دولت و مجلس محسوب می‌شود، از جمله راهکارهای ممکن برای جلوگیری از ادامه این روند است.

به علاوه روشنگری در مورد ابعاد معضل پیری جمعیت نیز در تغییر نگرش مردم، اثرگذار خواهد بود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

مهلت تمدید ارسال آثار جشنواره سراسری عکس و فیلم اربعین و فاطمی تمدید شد

صنعت نساجی آذربایجان شرقی نیازمند تحول/ 450 کارگاه فعال حوله بافی

گواهینامه تأیید صلاحیت استاندارد ایران در 73کشور جهان اعتبار دارد

آماده‌سازی بهتر مرز خسروی نیازمند 250 میلیارد تومان اعتبار است

گودالی که در قلب همدان جا خوش کرده است/ موزه‌ای همچنان روی کاغذ

پیام رهبر انقلاب به بیستمین کنگره سرداران و 4 هزار شهید منطقه 17

دولت واصلاحات باز هم ائتلاف می‌کنند/توقع ساختارشکنی ازعارف داشتند

ترس اروپا از آمریکا آنها را مستحق تعبیر «دولت‌های حقیر» کرد

ویژگی «مکتب سلیمانی» اتکا به قدرت داخلی است

ماجرای «امضا» سلطانی‌فر و صالحی‌امیری/ ورزش در انتظار یک رای مهم

نتقاد تند سرمربی تیم ملی فوتبال پنج نفره به حذف از پارالمپیک

تبعات انصراف از لیگ قهرمانان را بررسی کردیم/ AFC بیشتر ضرر می‌کند

بازخوانی قوانین AFC در صورت انصراف ایرانی‌ها از لیگ قهرمانان آسیا

نباید زیر بار حرف زور AFC برویم/ ایران امن‌ترین کشور منطقه است

آغاز معاملات رسمی اوراق قرضه دولت

مالیات دو پله‌ای به نفع نجومی‌بگیران است/ شکاف طبقاتی زیاد می‌شود

پالرمو و CFT چگونه بعنوان بازوی خزانه‌داری آمریکا عمل می کنند؟

خیال‌خام فقرزدایی با افزایش 90 منطقه ویژه اقتصادی

تشدید خسارات سیلاب سیستان و بلوچستان بخاطر 4 سد

ساخت 1500 واحد مسکن ملی در تهرانسر آغاز شد

عملیات ضد صهیونیستی در الخلیل در کرانه باختری

ترور ابومهدی المهندس شیعیان را متحد کرد/ سرعت در انتخاب نخست وزیر

معترضان آلمانی خیابان‌های برلین را مسدود کردند

ضمانت اجرایی برای توافق هسته‌ای احتمالی با ایران وجود ندارد

اردوهای راهیان نور زمینه ساز آشنایی نسل جوان با دفاع مقدس است

اجرای کاداستر در 28میلیون هکتاراز اراضی/35درصد پرونده ها ملکی است

709 هزار خانوار مازندرانی یارانه حمایتی دریافت کردند

سهم ایران از بازار گردشگری سلامت/اطلاعات ما ضعیف است

اکران فیلم مستند «خاتمه» از شیراز در جمهوری چک

برگزاری 3 نشست تخصصی در جریان جشنواره فیلم و عکس سروناز در شیراز

فعالیت فرهنگی در دانشگاه‌های علوم پزشکی نیازمند نقشه راه

عروسک‌های بومی نیازمند بازارسازی هستند

باور نداریم کسی از روی عزاداری تخم نفاق بین مردم بپاشد

افزایش وام ودیعه مسکن دانشجویان خارجی تا 15 میلیون تومان

امکان ثبت نام مجدد در کنکور ارشد 99 در نیمه بهمن ماه

تعریف «رساله مشترک» با یک دانشگاه برتر کانادایی

کتابهای چاپ نشده در زمینه مشترکات شیعه و اهل سنت منتشر شود

مجمع‌ عالی حکمت اسلامی و رسالت بلند فراروی

سردار شهید قاسم سلیمانی؛ از اسوه تا اسطوره

زیبایی کار شهید سلیمانی در بازدارندگی نامتقارن بود

سیره اهل بیت(ع)؛ بهترین مرجع برای رویارویی با تحریم

ارسال بیش از 2 هزار اثر به جشنواره رسانه‌های دیجیتال رضوی

ازدیاد اخبار جشنواره‌ها و جوایز ادبی در آخرین هفته دی‌ماه

«سوییت فرانسوی» دوباره گشوده شد

بحران‌هایی که می‌آیند و غضنفرهایی که بلد نیستند واکنش نشان بدهند!

مدارس تبریز در روز شنبه 28 دی تعطیل شد

عواقب کنار کشیدن باشگاه‌های ایرانی از لیگ قهرمانان آسیا

لایحه ساماندهی سهمیه های کنکور به مجلس نمی رود

واشنگتن باعث ثبات در عراق نشده است

سردار حاجی زاده سرمایه ملی است/ نباید در مسیر دشمن حرکت کنیم